ORYNVIKarta Polaka

Karta Polaka i obywatelstwo · 2026

Obywatelstwo polskie: drogi, warunki, B1, opłaty i terminy w 2026 roku

Cudzoziemiec mieszkający w Polsce może zostać uznany za obywatela polskiego przez wojewodę: po roku pobytu stałego uzyskanego dzięki Karcie Polaka lub polskiemu pochodzeniu albo po 2, 3 lub 10 latach w innych sytuacjach, zawsze z certyfikatem języka polskiego co najmniej B1. Uznanie kosztuje 1000 zł, a decyzja zapada w ciągu 6 miesięcy. Odrębną drogą jest nadanie obywatelstwa przez Prezydenta (1669 zł), a potomkowie polskich obywateli sprawdzają najpierw, czy obywatelstwa po prostu nie mają – służy do tego potwierdzenie posiadania.

  • Biuro we Wrocławiu
  • PL · RU · EN · DE · ES
  • Cena przed rozpoczęciem

Aktualizacja: · ORYNVI

Ilustracja: Obywatelstwo polskie: drogi, warunki, B1, opłaty i terminy w 2026 roku

Cztery drogi do obywatelstwa – która dotyczy Ciebie

Ustawa z 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (tekst jednolity Dz.U. 2025 poz. 1611) przewiduje kilka różnych procedur. Różnią się organem, warunkami, opłatą i tym, czy od decyzji można się odwołać. Zanim zaczniesz zbierać dokumenty, ustal, która z nich naprawdę Ciebie dotyczy.

ProceduraKto decydujeDla kogoOpłata skarbowaTermin
Uznanie za obywatela polskiego (art. 30)wojewoda właściwy dla miejsca zamieszkaniacudzoziemcy z pobytem stałym lub statusem rezydenta długoterminowego UE, spełniający warunki ustawowe1000 zł6 miesięcy
Nadanie obywatelstwa (art. 18)Prezydent RPkażdy cudzoziemiec – bez ustawowego minimum pobytu1669 zł (u wojewody)brak ustawowego terminu
Potwierdzenie posiadania obywatelstwa (art. 55)wojewoda właściwy dla miejsca zamieszkania lub ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce, a w braku – wojewoda mazowieckipotomkowie obywateli polskich, którzy mogli odziedziczyć obywatelstwosprawdź aktualną kwotę w urzędzie6 miesięcy
Przywrócenie obywatelstwa (art. 38)minister spraw wewnętrznychosoby, które utraciły obywatelstwo przed 1.01.1999––

Osobną drogą jest repatriacja, uregulowana w odrębnej ustawie o repatriacji. Poniżej omawiamy trzy pierwsze procedury.

Uznanie przez wojewodę: wszystkie podstawy z art. 30

Uznanie to decyzja administracyjna: jeżeli spełniasz warunki ustawy, wojewoda nie ma swobody uznania – może odmówić tylko wtedy, gdy warunki nie są spełnione albo gdy nabycie obywatelstwa zagraża obronności, bezpieczeństwu państwa lub porządkowi publicznemu (art. 31). Każda podstawa wymaga nieprzerwanego pobytu w Polsce na określonym tytule.

PodstawaMinimalny okres pobytuTytuł pobytowyDodatkowe warunki
art. 30 ust. 1 pkt 71 rokzezwolenie na pobyt stały uzyskane w związku z polskim pochodzeniem lub Kartą Polakacertyfikat B1
art. 30 ust. 1 pkt 13 latapobyt stały, rezydent długoterminowy UE lub prawo stałego pobytustabilne i regularne źródło dochodu, tytuł prawny do mieszkania, B1
art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. a2 latajak wyżejco najmniej 3 lata małżeństwa z obywatelem polskim, B1
art. 30 ust. 1 pkt 2 lit. b2 latajak wyżejbrak jakiegokolwiek obywatelstwa (bezpaństwowiec), B1
art. 30 ust. 1 pkt 32 latapobyt stały uzyskany w związku ze statusem uchodźcy nadanym w PolsceB1
art. 30 ust. 1 pkt 610 lat legalnego pobytuobecnie pobyt stały, rezydent długoterminowy UE lub prawo stałego pobytudochód i tytuł do mieszkania, B1
art. 30 ust. 1 pkt 4 i 5bez minimummałoletni z pobytem stałym, rezydentem UE lub prawem stałego pobytujeden rodzic jest obywatelem polskim (lub odzyskał obywatelstwo), drugi wyraża zgodę; bez B1 i bez opłaty

Okres pobytu liczy się od dnia, w którym zacząłeś przebywać w Polsce na danym tytule, a ciągłość ocenia się według art. 195 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach. Dłuższe wyjazdy mogą przerwać bieg okresu – dlatego wniosek zawiera informację o pobytach poza Polską i warto ją przygotować starannie.

Pobyt stały uzyskuje się w osobnym postępowaniu, wyłącznie w Polsce i od 27.04.2026 elektronicznie. Warunki opisujemy na stronie pobyt stały, a status rezydenta – na stronie rezydent długoterminowy UE.

Z Kartą Polaka: obywatelstwo po roku pobytu stałego

Dla osób polskiego pochodzenia najkrótsza droga uznania prowadzi przez trzy etapy. Każdy z nich to osobne postępowanie przed innym organem lub na innej podstawie:

  1. Karta Polaka – u konsula albo, dla obywateli Ukrainy, Białorusi i Rosji, u wojewody w Polsce (opisujemy to w przewodniku Karta Polaka i na stronie wniosek u wojewody).
  2. Zezwolenie na pobyt stały na podstawie Karty Polaka lub polskiego pochodzenia. Posiadacze Karty Polaka są zwolnieni z opłaty skarbowej za ten wniosek. Z chwilą wydania dokumentu pobytowego Karta Polaka traci ważność i trzeba ją zwrócić wojewodzie w ciągu 14 dni od uprawomocnienia się decyzji.
  3. Uznanie za obywatela polskiego po co najmniej roku nieprzerwanego pobytu stałego, z certyfikatem B1.

Warto zwrócić uwagę na różnicę w warunkach: przy podstawie z art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawa nie wymaga wykazania stałego dochodu ani tytułu prawnego do mieszkania – te wymogi dotyczą podstaw 3-letniej i 10-letniej. Wymóg certyfikatu B1 obowiązuje jednak również tutaj. Rozmowa z konsulem, która wystarczyła przy Karcie Polaka, tutaj nie wystarczy.

Certyfikat B1: jedyny akceptowany dowód znajomości języka

Każdy wnioskodawca o uznanie (z wyjątkiem małoletnich z pkt 4 i 5) musi udokumentować znajomość języka polskiego jednym z trzech dokumentów (art. 30 ust. 2):

  • urzędowe poświadczenie znajomości języka polskiego na poziomie co najmniej B1 – czyli certyfikat z państwowego egzaminu z języka polskiego jako obcego (art. 11a ustawy o języku polskim);
  • świadectwo ukończenia szkoły w Polsce;
  • świadectwo ukończenia szkoły za granicą, w której językiem wykładowym był polski.

Od 1.07.2025 świadectwo ukończenia szkoły policealnej nie potwierdza znajomości języka (art. 30 ust. 2a), a okres przejściowy skończył się 30.06.2026. Zaświadczenia z kursów językowych i wynik rozmowy z konsulem przy Karcie Polaka także nie zastępują certyfikatu.

Swobodna rozmowa po polsku nie oznacza jeszcze zdanego egzaminu państwowego – zaplanuj przygotowanie tak, by certyfikat był gotowy przed złożeniem wniosku.

Dokumenty i złożenie wniosku o uznanie (DUW we Wrocławiu)

Wniosek składa się do wojewody właściwego dla miejsca zamieszkania (art. 34, 36), na urzędowym formularzu. W Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim kompletuje się zwykle:

  • wypełniony formularz wniosku i fotografię;
  • kopie paszportu i karty pobytu (oryginały do wglądu);
  • polskie akty stanu cywilnego (urodzenia, a w razie potrzeby małżeństwa);
  • dowody źródła dochodu i tytułu prawnego do mieszkania – tam, gdzie wymaga tego dana podstawa;
  • oświadczenie o wyjazdach z Polski w okresie pobytu;
  • certyfikat B1 lub odpowiednie świadectwo szkolne;
  • potwierdzenie zapłaty opłaty skarbowej.

Dokumenty zagraniczne wymagają zwykle tłumaczenia – zobacz tłumaczenia przysięgłe.

Jak złożyć wniosek w DUW

  • Osobiście – Sala Obsługi Klienta A, stanowisko 12, według biletów z automatu. DUW nie prowadzi zapisów na tę sprawę, a liczba biletów jest ograniczona.
  • Pocztą – na adres Oddziału Obywatelstwa Polskiego DUW, pl. Powstańców Warszawy 1, 50-153 Wrocław.

Opłatę wnosi się na rachunek Gminy Wrocław; pełnomocnictwo kosztuje 17 zł. Wniosków obywatelskich nie składa się przez portal MOS – MOS obejmuje wyłącznie zezwolenia pobytowe (czasowy, stały, rezydent UE).

Opłaty, termin decyzji i weryfikacja

SprawaOpłata skarbowaTermin
Uznanie za obywatela polskiego1000 zł (od 1.08.2025; wcześniej 219 zł)6 miesięcy od wpływu wniosku (art. 10 ust. 3a)
Uznanie małoletniego (pkt 4 i 5)zwolnione6 miesięcy
Nadanie przez Prezydenta – wniosek u wojewody1669 zł (od 1.08.2025)brak terminu ustawowego
Pełnomocnictwo17 zł–

Przed wydaniem decyzji o uznaniu wojewoda pyta komendanta wojewódzkiego Policji i delegaturę ABW, czy nabycie obywatelstwa nie stanowi zagrożenia (art. 36 ust. 2). Do postępowania w sprawie uznania stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, więc decyzja zawiera pouczenie o odwołaniu.

Gdy decyzja stanie się ostateczna, otrzymujesz obywatelstwo polskie – a dopiero potem składasz wnioski o polskie dokumenty tożsamości.

Nadanie obywatelstwa przez Prezydenta RP

Prezydent może nadać obywatelstwo każdemu cudzoziemcowi (art. 18). Ustawa nie określa minimalnego okresu pobytu ani terminu załatwienia sprawy, a decyzja Prezydenta nie podlega odwołaniu ani kontroli sądów administracyjnych – do tych spraw nie stosuje się k.p.a. (art. 10 ust. 1). To droga dla osób, które nie mieszczą się w żadnej podstawie uznania, np. nie mają jeszcze pobytu stałego.

  • Wniosek składa się za pośrednictwem wojewody lub konsula, osobiście albo pocztą z urzędowo poświadczonym podpisem (art. 21).
  • U wojewody wniosek osobiście złoży cudzoziemiec przebywający w Polsce legalnie – nie na wizie i nie w ruchu bezwizowym – z ważnym dokumentem pobytowym.
  • Wniosek zawiera m.in. dane o polskich przodkach, źródłach utrzymania, osiągnięciach, znajomości języka polskiego i uzasadnienie.
  • Wojewoda lub konsul przekazuje wniosek z opinią przez ministra spraw wewnętrznych, który zasięga informacji Policji i ABW.
  • Posiadacze Karty Polaka nie płacą opłat konsularnych przy wniosku składanym przez konsula. DUW nie wymienia zwolnienia z 1669 zł u wojewody.
  • Kto ma Kartę Polaka i pobyt stały, powinien Kartę zwrócić albo wyjaśnić, dlaczego jej nie zwrócił.

Potwierdzenie posiadania obywatelstwa dla potomków Polaków

Jeżeli Twój rodzic, dziadek lub babcia byli obywatelami polskimi, możliwe, że obywatelstwo nabyłeś z urodzenia i nigdy go nie utraciłeś. Wtedy nie składa się wniosku o uznanie ani nadanie, tylko o potwierdzenie posiadania obywatelstwa polskiego (art. 55–57).

  • Decyduje wojewoda właściwy dla Twojego miejsca zamieszkania lub ostatniego miejsca zamieszkania w Polsce, a jeśli nigdy nie mieszkałeś w Polsce – wojewoda mazowiecki.
  • Mieszkając za granicą, wniosek złożysz przez konsula, który przekaże go wojewodzie.
  • Wniosek obejmuje dane osoby i jej wstępnych do drugiego stopnia (rodziców i dziadków) oraz dokumenty potwierdzające te informacje – chyba że ich zdobycie napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody.

Ocena takiej sprawy wymaga analizy przepisów, które obowiązywały w chwili urodzenia kolejnych pokoleń, więc zaczyna się od kwerendy w archiwach. Jeśli w trakcie postępowania o nadanie wojewoda nabierze wątpliwości, czy cudzoziemiec nie jest już obywatelem, sam wszczyna postępowanie o potwierdzenie (art. 22). Wysokość opłaty za potwierdzenie sprawdź bezpośrednio we właściwym urzędzie przed złożeniem wniosku.

Projekty wydłużenia okresów pobytu – to jeszcze nie prawo

W mediach i na stronach kancelarii opisywane są projekty zmian: prezydencki projekt wydłużający podstawowy okres z 3 do 10 lat (skierowany do Sejmu 29.09.2025) oraz zapowiadany projekt MSWiA – 8 lat pobytu, w tym 5 na pobycie stałym, plus egzamin. Według tych źródeł żaden z nich nie został uchwalony.

Obowiązuje ustawa w brzmieniu Dz.U. 2025 poz. 1611 – oficjalny rejestr aktów nie wykazuje późniejszych zmian. Jeżeli spełniasz warunki dziś, nie odkładaj wniosku: to, jak ewentualne zmiany potraktują sprawy w toku, rozstrzygną dopiero przepisy przejściowe.

Jak pomaga ORYNVI

We Wrocławiu przygotowujemy sprawy obywatelskie osób polskiego pochodzenia i ich rodzin. Nie obiecujemy wyniku – dbamy o kompletny i spójny wniosek.

  • Diagnoza: ustalamy właściwą procedurę (uznanie, nadanie czy potwierdzenie), liczymy okres pobytu i sprawdzamy przerwy.
  • Dokumenty: lista, akty stanu cywilnego, tłumaczenia, dowody dochodu i mieszkania, oświadczenie o wyjazdach.
  • Formularz i uzasadnienie: wypełnienie wniosku, przy nadaniu – uzasadnienie.
  • Złożenie i kontakt z urzędem: przygotowanie do wizyty przy stanowisku lub wysyłki, odpowiedzi na wezwania.

Cenę podajemy stałą, po diagnozie sprawy; sprawy złożone (np. potwierdzenie z kwerendą archiwalną, nietypowa historia pobytu) – od 3490 zł. Opłaty urzędowe, tłumaczenia i egzamin B1 płacisz osobno. Napisz przez formularz kontaktowy, opisując krótko swoją sytuację.

Najczęstsze pytania

Czy z Kartą Polaka mogę od razu złożyć wniosek o obywatelstwo?

Nie w trybie uznania. Najpierw potrzebne jest zezwolenie na pobyt stały uzyskane na podstawie Karty Polaka lub polskiego pochodzenia, a potem co najmniej rok nieprzerwanego pobytu na nim. Wniosek o nadanie przez Prezydenta można złożyć bez takiego okresu, ale wynik zależy wyłącznie od decyzji Prezydenta.

Czy rozmowa z konsulem przy Karcie Polaka zastępuje certyfikat B1?

Nie. Przy uznaniu ustawa akceptuje tylko urzędowe poświadczenie na poziomie co najmniej B1, świadectwo szkoły w Polsce albo świadectwo szkoły za granicą z polskim językiem wykładowym.

Czy wniosek o obywatelstwo składa się przez MOS?

Nie. MOS dotyczy wyłącznie zezwoleń pobytowych. Wniosek o uznanie składa się u wojewody osobiście lub pocztą, a wniosek o nadanie przez wojewodę lub konsula.

Ile czeka się na decyzję o uznaniu?

Ustawa daje wojewodzie 6 miesięcy od wpływu wniosku. Wezwania do uzupełnienia braków w praktyce wydłużają sprawę.

Czy przy rocznej ścieżce z Kartą Polaka muszę mieć umowę najmu i stały dochód?

Przepis art. 30 ust. 1 pkt 7 tego nie wymaga – dochód i tytuł do mieszkania są warunkiem podstaw 3-letniej i 10-letniej. Formularz pyta jednak o źródła utrzymania i zajmowany lokal, więc te informacje i tak trzeba podać.

Czy dzieci mogą uzyskać obywatelstwo razem z rodzicem?

Rodzic może objąć wnioskiem małoletnie dziecko, a drugi rodzic składa oświadczenie o zgodzie. Małoletni z pobytem stałym, którego rodzic jest obywatelem polskim, może zostać uznany bez minimalnego okresu pobytu, bez B1 i bez opłaty.

Mój dziadek był obywatelem polskim. Czy muszę przechodzić całą drogę z Kartą Polaka?

Nie zawsze. Najpierw sprawdź, czy obywatelstwo nie przeszło na Ciebie z urodzenia – wtedy składasz wniosek o potwierdzenie posiadania. Jeśli łańcuch został przerwany, pozostaje Karta Polaka, pobyt stały i uznanie.

Co jeśli wojewoda odmówi uznania?

Odmowa jest możliwa, gdy nie spełniasz warunków art. 30 albo ze względu na bezpieczeństwo lub porządek publiczny. Od decyzji przysługuje odwołanie – termin i organ wskazuje pouczenie.

Potrzebujesz pomocy z dokumentami?

Sprawdzimy Twoją sytuację i podamy koszt, zanim zaczniemy.

Informacje ogólne według stanu prawnego na dzień aktualizacji. Decyzje wydają właściwe urzędy; ORYNVI nie gwarantuje wyniku ani terminu.

KontaktWhatsApp