Jak uczyć się o ludziach
Nie musisz znać całej biografii. Zrób dla każdej osoby małą kartę:
- Kto? Mikołaj Kopernik
- Kim był? astronomem
- Co zrobił? Pokazał, że Ziemia krąży wokół Słońca.
- Moje zdanie: Jestem dumny, że był Polakiem.
Gramatyka: był / była + kim?
Po słowie być mówimy o zawodzie w narzędniku (pytanie: kim?).
| Kto? (mianownik) | Był / była kim? (narzędnik) |
|---|---|
| astronom | był astronomem |
| kompozytor | był kompozytorem |
| papież | był papieżem |
| fizyczka | była fizyczką |
| poetka | była poetką |
| pisarka | jest pisarką |
Pamiętaj: dla osób, które żyją, mówisz jest: Robert Lewandowski jest piłkarzem.
Nauka i wynalazki
- Mikołaj Kopernik (1473–1543) urodził się w Toruniu. Był astronomem. W dziele „O obrotach sfer niebieskich” wyjaśnił, że Ziemia i inne planety krążą wokół Słońca.
- Maria Skłodowska-Curie (1867–1934) urodziła się w Warszawie. Była fizyczką i chemiczką. Odkryła polon i rad. Pierwiastek polon nazwała na cześć Polski. Otrzymała dwie Nagrody Nobla: z fizyki (1903) i z chemii (1911).
- Ignacy Łukasiewicz był farmaceutą i wynalazcą. W 1853 roku zbudował lampę naftową. Jest pionierem przemysłu naftowego.
- Jan Czochralski był chemikiem. Opracował metodę otrzymywania monokryształów. Ta metoda jest ważna dla elektroniki.
Przykład: Maria Skłodowska-Curie była pierwszą kobietą, która otrzymała Nagrodę Nobla.
Historia i życie publiczne
- Tadeusz Kościuszko walczył o wolność Ameryki i Polski. W 1794 roku prowadził powstanie, które nazywamy kościuszkowskim.
- Józef Piłsudski jest związany z odzyskaniem niepodległości 11 listopada 1918 roku. Był Naczelnikiem Państwa i marszałkiem.
- Ignacy Jan Paderewski był pianistą i kompozytorem. W 1919 roku był premierem Polski.
- Jan Paweł II (Karol Wojtyła) urodził się w Wadowicach. Był papieżem od 1978 do 2005 roku. W 2014 roku został ogłoszony świętym.
- Lech Wałęsa był przywódcą „Solidarności”. W 1983 roku otrzymał Pokojową Nagrodę Nobla. W latach 1990–1995 był prezydentem Polski.
- Irena Sendlerowa w czasie II wojny światowej ratowała żydowskie dzieci z getta warszawskiego.
Mów prosto i spokojnie. Podawaj fakty, nie oceniaj całego życia polityka w jednym zdaniu. Więcej o datach znajdziesz w lekcji Historia Polski.
Twórcy: muzyka, literatura, film
Tu tylko krótko – szczegóły są w następnej lekcji Literatura, sztuka i muzyka.
| Osoba | Jedno zdanie |
|---|---|
| Fryderyk Chopin | Był kompozytorem i pianistą. Urodził się w Żelazowej Woli w 1810 roku. |
| Adam Mickiewicz | Był poetą. Napisał „Pana Tadeusza”. |
| Henryk Sienkiewicz | Napisał „Quo vadis”. Otrzymał Nagrodę Nobla w 1905 roku. |
| Wisława Szymborska | Była poetką. Otrzymała Nagrodę Nobla w 1996 roku. |
| Andrzej Wajda | Był reżyserem. W 2000 roku otrzymał honorowego Oscara. |
Sport
- Irena Szewińska była lekkoatletką. Zdobyła siedem medali olimpijskich.
- Adam Małysz był skoczkiem narciarskim. Kilka razy zdobył tytuł mistrza świata.
- Robert Lewandowski jest piłkarzem. Strzelił najwięcej goli w historii reprezentacji Polski.
- Iga Świątek jest tenisistką. Wygrała kilka turniejów wielkoszlemowych.
- Anita Włodarczyk rzuca młotem. Jest mistrzynią olimpijską.
Wzory odpowiedzi
Pytanie: Jakich znanych Polaków znasz?
Odpowiedź: Znam Mikołaja Kopernika, Marię Skłodowską-Curie i Fryderyka Chopina. Kopernik był astronomem, a Chopin był kompozytorem.
Pytanie: Kogo najbardziej podziwiasz?
Odpowiedź: Najbardziej podziwiam Marię Skłodowską-Curie. Była bardzo pracowita. Otrzymała dwie Nagrody Nobla. Uważam, że jest wzorem dla młodych ludzi.
Przydatne zwroty: Podziwiam…, ponieważ…; Moim zdaniem…; Nie pamiętam dokładnej daty, ale wiem, że…
Zwróć uwagę na biernik: znam Marię, Mikołaja, Fryderyka.
Sprawdź się
Odpowiedz na głos pełnym zdaniem. To pytania do ćwiczenia, nie oficjalne pytania.
- Kim był Mikołaj Kopernik? – Był astronomem.
- Ile Nagród Nobla otrzymała Maria Skłodowska-Curie? – Dwie.
- Jak nazywał się papież Jan Paweł II przed wyborem? – Karol Wojtyła.
- Z czym kojarzy się Lech Wałęsa? – Z „Solidarnością”.
- Kto zbudował lampę naftową? – Ignacy Łukasiewicz.
- Kim jest Iga Świątek? – Jest tenisistką.
Nawigacja kursu
Poprzednia lekcja: Święta i tradycje. Następna lekcja: Literatura, sztuka i muzyka. Wszystkie lekcje: katalog kursu. Jak wygląda rozmowa: rozmowa z konsulem. Pełny materiał z ćwiczeniami: książka do Karty Polaka.
Najczęstsze pytania
Ilu znanych Polaków muszę znać?
Nie ma oficjalnej liczby. Dobrze jest znać kilka osób z różnych dziedzin i umieć powiedzieć o każdej jedno lub dwa zdania.
Czy muszę znać daty urodzenia?
Nie trzeba uczyć się wszystkich dat. Wystarczy kilka ważnych, na przykład Nagrody Nobla Skłodowskiej-Curie albo rok 1978 dla Jana Pawła II.
Co zrobić, gdy zapomnę nazwisko?
Powiedz spokojnie, co pamiętasz: „Nie pamiętam nazwiska, ale to był polski astronom z Torunia”. To też jest dobra odpowiedź po polsku.
Czy mogę mówić o współczesnych sportowcach?
Tak. Sport to łatwy temat do rozmowy. Ważne, żeby fakty były prawdziwe i żebyś umiał powiedzieć, dlaczego lubisz tę osobę.
Dlaczego „był astronomem”, a nie „był astronom”?
Po czasowniku „być” zawód stoi w narzędniku. Dlatego mówimy: był astronomem, była poetką, jest piłkarzem.
Czy mogę mówić o polityce?
Lepiej mówić o faktach i osiągnięciach. Nie musisz oceniać polityków. Krótka, spokojna odpowiedź jest najlepsza.
Potrzebujesz pomocy z dokumentami?
Sprawdzimy Twoją sytuację i podamy koszt, zanim zaczniemy.
Oficjalne źródła
Informacje ogólne według stanu prawnego na dzień aktualizacji. Decyzje wydają właściwe urzędy; ORYNVI nie gwarantuje wyniku ani terminu.
