Dlaczego to inny tryb niż zwykła karta pobytu
Prawo pobytu członka rodziny obywatela UE wynika z prawa Unii i z polskiej ustawy z 14 lipca 2006 r. Wojewoda nie udziela tu zezwolenia według swojej oceny, tylko potwierdza kartą prawo, które wynika z więzi rodzinnej z obywatelem UE. Dlatego zasady są inne niż przy łączeniu rodzin w trybie ustawy o cudzoziemcach.
| Karta pobytowa członka rodziny obywatela UE | Pobyt czasowy (ustawa o cudzoziemcach) | |
|---|---|---|
| Jak złożyć | Osobiście, formularz papierowy | Wyłącznie elektronicznie w MOS |
| Opłaty | Brak opłaty skarbowej, karta bezpłatna | 340–440 zł opłaty skarbowej + 100 zł za kartę |
| Termin złożenia | Najpóźniej dzień po upływie 3 miesięcy od wjazdu | Najpóźniej w ostatnim dniu legalnego pobytu |
| Czas na wydanie | Najpóźniej 6 miesięcy | Ustawowo 60 dni, obecnie zawieszone do 4.03.2027 |
| Ważność | Co do zasady 5 lat | Na okres celu, maksymalnie 3 lata |
Obowiązek składania wniosków przez MOS od 27 kwietnia 2026 r. obejmuje pobyt czasowy, stały i rezydenta UE. Oficjalne wyjaśnienia UdSC i Zielonej Linii wskazują, że obywatele UE i członkowie ich rodzin działają według dotychczasowych zasad. Wniosek o kartę pobytową złożony w MOS nie jest więc właściwą drogą.
Kto jest członkiem rodziny obywatela UE
- Małżonek obywatela UE.
- Zstępni (dzieci, wnuki) obywatela UE lub jego małżonka, w wieku do 21 lat albo pozostający na ich utrzymaniu.
- Wstępni (rodzice, dziadkowie) obywatela UE lub jego małżonka, pozostający na ich utrzymaniu.
- Rodzic małoletniego obywatela UE, który sprawuje nad nim faktyczną opiekę i utrzymuje go.
Warunkiem jest, że obywatel UE mieszka w Polsce i ma zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu (albo dokument potwierdzający prawo stałego pobytu), a Ty przebywasz w Polsce razem z nim. Jeśli obywatel UE jeszcze nie zarejestrował pobytu, zacznijcie od tego.
A jeśli mój małżonek jest Polakiem?
Członkowie rodziny obywatela polskiego zwykle korzystają z ustawy o cudzoziemcach: najpierw pobyt czasowy z tytułu małżeństwa, później pobyt stały. Strona MSWiA opisuje szczególne sytuacje związane z powrotem obywatela polskiego po pobycie w innym państwie UE; takie przypadki wymagają indywidualnej analizy przed złożeniem wniosku.
Kiedy złożyć wniosek
Przez pierwsze 3 miesiące członek rodziny obywatela UE może przebywać w Polsce na podstawie ważnego dokumentu podróży. Wniosek o kartę pobytową trzeba złożyć nie później niż w następnym dniu po upływie 3 miesięcy od dnia wjazdu. Za nieuzyskanie lub niewymienienie karty grozi grzywna.
Nie czekaj do ostatnich dni: przy wniosku papierowym potrzebujesz kompletu oryginałów, zdjęć i tłumaczeń, a dokumenty z zagranicy często idą tygodniami.
Dokumenty
- Wniosek na urzędowym formularzu (1 egzemplarz), wypełniony po polsku.
- Ważny dokument podróży (kopia, oryginał do wglądu).
- 4 fotografie 35 × 45 mm, wykonane nie wcześniej niż 6 miesięcy przed wnioskiem.
- Kopia zaświadczenia o zarejestrowaniu pobytu obywatela UE lub dokumentu jego prawa stałego pobytu.
- Dowody więzi rodzinnej: akt małżeństwa, akt urodzenia.
- Zależnie od kategorii: dowody wieku albo pozostawania na utrzymaniu (np. przelewy, dowody wspólnego gospodarstwa), a u rodzica małoletniego obywatela UE dowody faktycznej opieki.
- Dokumenty w języku obcym z tłumaczeniem na język polski.
Jeśli braki są, urząd wzywa do ich uzupełnienia w terminie nie krótszym niż 7 dni; brak reakcji oznacza pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
Procedura krok po kroku
- Rejestracja obywatela UE. Obywatel UE musi mieć zaświadczenie o zarejestrowaniu pobytu.
- Komplet dokumentów. Akty, tłumaczenia, zdjęcia, dowody utrzymania.
- Złożenie osobiście u wojewody właściwego dla miejsca pobytu obywatela UE. Dziecko, które skończyło 6 lat, musi być obecne. Od osób od 6. roku życia pobiera się odciski palców. W uzasadnionych przypadkach (np. stan zdrowia) urząd może odstąpić od osobistego stawiennictwa.
- Zaświadczenie o złożeniu wniosku wydawane niezwłocznie. Zachowaj je.
- Ewentualne wezwania do uzupełnień lub dodatkowych dowodów.
- Odbiór karty osobiście z ważnym paszportem. Za dziecko poniżej 13 lat kartę odbiera rodzic lub opiekun; dziecko, które skończyło 6 lat, musi być obecne.
Na Dolnym Śląsku sprawy prowadzi Dolnośląski Urząd Wojewódzki we Wrocławiu (Wydział Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców). Miejsce przyjmowania wniosków i rezerwację wizyty sprawdź na stronie DUW dla cudzoziemców. Lokalne wskazówki zebraliśmy w przewodniku karta pobytu we Wrocławiu.
Opłaty, czas i odwołanie
| Pozycja | Według oficjalnych stron |
|---|---|
| Opłata skarbowa za wniosek | Brak |
| Wydanie karty pobytowej | Bezpłatnie |
| Złożenie pełnomocnictwa | 17 zł opłaty skarbowej |
| Termin wydania karty | Najpóźniej 6 miesięcy od złożenia kompletnego wniosku |
| Odwołanie od odmowy | 14 dni od doręczenia, do Szefa UdSC za pośrednictwem wojewody |
Zawieszenie terminów z art. 100d ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy (do 4.03.2027) urzędy opisują w odniesieniu do zezwoleń na pobyt czasowy, stały i rezydenta UE z ustawy o cudzoziemcach. Karta pobytowa to odrębna procedura z innej ustawy. Jeśli 6 miesięcy minęło, a karty nie ma, oceniamy indywidualnie, jakie kroki mają sens. Szerzej o terminach: czas oczekiwania, o odmowach: odmowa i odwołanie.
Co daje karta i co dalej
- Potwierdza Twoje prawo pobytu w Polsce jako członka rodziny obywatela UE.
- Razem z ważnym paszportem pozwala wielokrotnie przekraczać granicę bez wizy.
- Jest ważna co do zasady 5 lat; jeśli planowany pobyt obywatela UE jest krótszy, ważność odpowiada temu okresowi.
- Po 5 latach nieprzerwanego pobytu możesz wystąpić o kartę stałego pobytu członka rodziny obywatela UE.
Musisz zgłosić wojewodzie zmianę danych w karcie, jej uszkodzenie lub utratę, a także zmianę wyglądu utrudniającą identyfikację. Prawo pobytu członka rodziny co do zasady pozwala też pracować, ale przed zatrudnieniem warto potwierdzić z pracodawcą, jakie dokumenty chce zobaczyć.
Najczęstsze pułapki
- Próba złożenia wniosku w MOS zamiast osobiście na formularzu.
- Brak rejestracji pobytu obywatela UE lub jej nieaktualność.
- Słabe dowody utrzymania u dorosłego dziecka (21+) lub rodzica.
- Przekroczenie 3 miesięcy od wjazdu.
- Akt małżeństwa lub urodzenia bez tłumaczenia albo z rozbieżnościami w pisowni nazwisk.
Jak pomaga MaViAl
Sprawdzamy, czy Twoja sytuacja mieści się w trybie unijnym, czy lepsza jest droga z ustawy o cudzoziemcach. Przygotowujemy listę dokumentów, sprawdzamy tłumaczenia i spójność danych, wypełniamy formularz, planujemy wizytę w urzędzie i prowadzimy korespondencję w zakresie umowy. Cena prowadzenia sprawy: 1790 zł (opłaty urzędowe i tłumaczenia osobno, pełny cennik).
Biuro MaViAl jest we Wrocławiu. Ponieważ ten wniosek składa się osobiście, możemy pomóc na miejscu w DUW; spotkanie organizacyjne kosztuje 250 zł, szczegóły na stronie pomoc we Wrocławiu. Klientów z innych województw przygotowujemy online. Nie obiecujemy decyzji ani terminu. Napisz do nas.
Najczęstsze pytania
Czy wniosek o kartę pobytową składa się w MOS?
Nie. MOS jest obowiązkowy dla pobytu czasowego, stałego i rezydenta UE z ustawy o cudzoziemcach. Karta pobytowa członka rodziny obywatela UE ma odrębny tryb: wniosek składa się osobiście na formularzu.
Ile kosztuje karta pobytowa?
Według oficjalnych stron wydanie karty jest bezpłatne, a wniosek nie podlega opłacie skarbowej. Płaci się jedynie 17 zł, jeśli składasz pełnomocnictwo.
Mój mąż jest Niemcem, mieszkamy we Wrocławiu. Gdzie złożyć wniosek?
U wojewody właściwego dla miejsca pobytu obywatela UE, czyli w Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim. Najpierw mąż powinien zarejestrować swój pobyt i otrzymać zaświadczenie.
Czy dorosły syn mojej żony może dostać kartę?
Zstępny małżonka obywatela UE kwalifikuje się do 21 lat albo jeśli pozostaje na utrzymaniu. Po 21. roku życia trzeba więc udokumentować utrzymanie.
Co, jeśli minęły już 3 miesiące od wjazdu?
Złóż wniosek jak najszybciej. Za nieuzyskanie karty w terminie grozi grzywna, a każdy kolejny tydzień zwłoki utrudnia wyjaśnienia. Przygotuj dowody, od kiedy mieszkasz z obywatelem UE w Polsce, i omów sytuację indywidualnie.
Na ile lat dostanę kartę?
Co do zasady na 5 lat. Jeśli obywatel UE planuje krótszy pobyt w Polsce, karta będzie ważna przez ten krótszy okres.
Potrzebujesz pomocy z kartą pobytu?
Sprawdzimy Twoją sytuację i podamy koszt przed rozpoczęciem pracy.
Oficjalne źródła
- MSWiA (gov.pl) — karta pobytowa dla członka rodziny obywatela UE
- LUW Gorzów Wlkp. (BIP) — karta pobytowa członka rodziny obywatela UE
- WUW Poznań — karta pobytu członka rodziny obywatela UE
- WUW Poznań — karta stałego pobytu członka rodziny obywatela UE
- Zielona Linia — MOS: które wnioski składa się elektronicznie
- UdSC — MOS: pytania i odpowiedzi
- DUW Wrocław — cudzoziemcy
Informacje ogólne według stanu prawnego na dzień aktualizacji. Decyzję wydaje wojewoda; MaViAl nie gwarantuje wyniku ani terminu.
